Κωνσταντινούπολη. Δύο μέρες μόνο…

Η Κωνσταντινούπολη έχει πολλά πρόσωπα. Προσπαθώ να περιγράψω σε φίλους και γνωστούς “πώς μου φάνηκε αυτό το ταξίδι?”, και μου είναι δύσκολο να περιγράψω με λόγια τα διαφορετικά της πρόσωπα. Κάθε της στενό ήταν απλά μια έκπληξη για μένα, μια άλλη πόλη. Και το σύνολο, όλα αυτά τα πρόσωπα μαζί, απλά δεν θυμίζουν καμία άλλη.

Image

Από την μια, λοιπόν, είναι το πρόσωπο με τους τεράστιους ουρανοξύστες, σύμβολα δύναμης οικονομικής, που ο ένας συναγωνίζεται τον άλλο σε ευφάνταστο αρχιτεκτονικό σχεδιασμό και την απαραίτητη δόση χλιδής. Αυτή ήταν η πρώτη βραδινή εικόνα μέσα από το λεωφορείο που μας μετέφερε από το αεροδρόμιο της Ασιατικής πλευράς στην πλατεία Taksim, το κέντρο της Ευρωπαϊκής πλευράς.

Από την άλλη είναι το πρόσωπο που θυμίζει κάτι από τους “Άθλιους” του Βίκτωρος Ουγκό. Χαμίνια στο δρόμο ζητιανεύουν. Μικροπωλητές προσπαθούν να σε δελεάσουν με φτηνά κόλπα. Σκαρφίζονται τα πάντα για λίγες τουρκικές λίρες. Ένας στέκεται στον κεντρικό δρόμο της Istiklal με μια ζυγαριά μπροστά του. Όλο και κάποιος θα του δώσει καμιά λίρα για να ζυγίσει τα κιλά που πήρε από την γητεύτρα… τουρκική κουζίνα!

Ένας λούστρος μας προσπέρασε το επόμενο πρωί σε ένα στενό και έστησε το σκηνικό της μικροαπάτης αφήνοντας να πέσει το βουρτσάκι από το κασελάκι του. Ανυποψίαστες την “πατήσαμε” και του φωνάξαμε. Γεμάτος ευγνωμοσύνη που “σώσαμε” το βουρτσάκι του, άνοιξε το κασελάκι του και άρχισε να μας εκλιπαρεί να λουστράρει τα παπούτσια μας για να ανταποδώσει το “καλό” που του κάναμε.

Με τις πολιτισμικές διαφορές δεν μπορείς να ξέρεις ποτέ….

Και έτσι για να μην τον προσβάλλουμε αποφάσισα να ακουμπήσω το πόδι μου επάνω στο κασελάκι του.

Ε, μέσα σε ένα λεπτό το γεμάτο ευγνωμοσύνη πρόσωπο με τα χαλασμένα καφέ δόντια άρχισε να μας ζητάει λεφτά για το “καλό” που μας ανταπέδιδε….

Image

Το αμέσως επόμενο πρόσωπο της Κωνσταντινούπολης, όμως, είναι ο Βόσπορος.  Η πρώτη εικόνα πια που έρχεται στο μυαλό μου όταν σκέφτομαι την Πόλη. Οι  γλάροι που πετάνε πάνω από τα νερά του. Και στο βάθος το σκηνικό εποχής με τα τζαμιά, την αγορά των μπαχαρικών, τα χαμάμ, την κλειστή αγορά και τις μνήμες που ξυπνάνε από το μάθημα της ιστορίας. Εδώ ήταν το κέντρο της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Η Αγιά Σοφιά και δίπλα το Μπλε Τζαμί. Οι πασάδες με τα χαρέμια τους. Τα παλάτια και οι μιναρέδες. Οι στόλοι και οι ναργιλέδες.

Image

Image

Image

Image

Image

Είναι πολύ εύκολο να χάσεις την αίσθηση του προσανατολισμού σου σε αυτή την πόλη. Η μισή βρίσκεται στην Ασία και η άλλη μισή στην Ευρώπη. Συχνά χρειάζεται να ανέβεις ανηφόρες και να κατέβεις κατηφόρες. Για να φτάσεις στο εστιατόριο Ciya Sotrasi, όπου θα δοκιμάσεις πραγματικά μοναδικό φαγητό στην Ασιατική πλευρά, πρέπει να πάρεις λεωφορείο, μετρό, ταξί και τέλος καράβι. Εντάξει, είμαι λίγο υπερβολική κάποιες φορές…!

Image

Οι γεύσεις όμως…αχ, οι γεύσεις… Δεν νομίζω να έχω ξαναφάει πιο νόστιμο πιάτο από αυτό με τα πολύ μικρά καλαμαράκια γόνους, τα μικροσκοπικά κρεμμυδάκια και μια σάλτσα….γευστική χλιδή! Το σαλέπι. Τα σιροπιαστά μπακλαβαδάκια στου Gulluoglou. Το βούτυρο! Το ρύζι με κοτόπουλο και σταφίδες στημένο μέσα σε ζυμάρι! Οι σιαλογόνοι αδένες μου κλαίνε….

Και τέλος ο έρωτας! Ο Τούρκος με τα τεράστια μπλε μάτια που με μαγνήτισε για μισή ώρα μέσα σε εκείνο το μαγαζάκι με μεταχειρισμένους δίσκους σε μια από τις εναλλακτικές, κατηφορικές (ή μήπως ανηφορικές?), γειτονιές της πόλης κοντά στη Cihangir. Δεν μπορούσα να πάρω τα μάτια μου από πάνω του. Και δεν μου συμβαίνει συχνά, το ορκίζομαι! Μιλούσε μόνο τούρκικα, αλλά το βλέμμα και το χαμόγελο του μιλούσαν Ελληνικά…!

Τέλος? Είπα τέλος? Όχι, δεν τελειώνεις έτσι μέσα σε δύο μέρες με αυτή την πόλη των 18.000.000 κατοίκων που κατακλύζουν σαν ποτάμι τους κεντρικούς δρόμους και τα πολλά, πάρα πολλά, πρόσωπα.

Image

Advertisements

Ύδρα, το νησί των γάτων…

Η Ύδρα το χειμώνα κατοικείται από γάτους. Οι λιγοστοί άνθρωποι που παραμένουν το χειμώνα εκεί φαίνεται να το κάνουν μόνο και μόνο για να τους ταϊζουν…

Ξεκινώντας από το λιμάνι και περπατώντας μέσα από τα στενά δρομάκια του νησιού φτάνουμε σε ένα ξέφωτο… κάδοι σκουπιδιών βρίσκονται στη σειρά και …να… κουρνιασμένοι επάνω η πρώτη μεγάλη συνομοταξία γάτων του νησιού…. παντελώς αδιάφοροι  μπροστά στην παρουσία μας…

Image

Κάτω στο λιμάνι ένας άλλος γάτος ζει την ίδια ιστορία καθημερινά….στέκεται υπομονετικά -σχεδόν με κατανόηση – δίπλα στο καϊκι του γνώριμου ανθρώπου που καθαρίζει τα δίχτυα περιμένοντας να μοιραστεί μαζί του κάτι από τη σημερινή ψαριά…ο άνθρωπος έχει ήδη φροντίσει γι’αυτό….είναι εμφανής ο ιδιαίτερος δεσμός τους στα μάτια των περαστικών…

Image

Τη δεύτερη μέρα μας στο νησί παρά τη βροχή και κρατώντας στο χέρι ομπρέλες ανεβήκαμε προς το αρχοντικό του ναυάρχου Παύλου Κουντουριώτη,δύο φορές προέδρου της δημοκρατίας, το οποίο όμως τώρα πια οι κληρονόμοι κρατούν κλειστό… περνάμε από τον ανεμόμυλο της Σοφία Λώρεν…..

Τώρα γιατί ο ανεμόμυλος που αντικρίζει το Αιγαίο έχει το όνομα μιας Ιταλίδας ηθοποιού? Μα, γιατί “ευεργέτησε” το νησί τη δεκαετία του εξήντα γυρίζοντας εκεί “Το παιδί και το δελφίνι” και έφερε εκατοντάδες τουρίστες στην Ύδρα… ένα νησί χωρίς ίχνος αυτοκινήτου….

Στο Μεγάλο Καμίνι ανοίγουμε την πόρτα του μοναδικού καφενείου που φαίνεται ανοιχτό και οι ηλικιωμένοι που είναι μαζεμένοι μέσα μας κοιτούν με έκπληξη και κάπως ενοχλημένοι… Φεύγουμε…

Επιστρέφοντας πίσω στο κεντρικό λιμάνι ένας γκρι γάτος ..ξεκόβεται από την παρέα του και αποφασίζει να πεταχτεί μέχρι το κεντρικό λιμάνι μαζί μας… μια άλλη παρέα γάτων ακολουθεί μια ηλικιωμένη κυρία που επιστρέφει από το κεντρικό λιμάνι… ο γκρι γάτος όμως προτιμά την παρέα των ξένων…είναι ανοιχτός σε νέες γνωριμίες… και στο κουλουράκι με σουσάμι που τον ταϊζουμε…

Η Ύδρα το χειμώνα θυμίζει τον γατίσιο κόσμο των ιστοριών του Λουίς Σεπούλδεβα….Να και ο γλάρος που του έμαθε ο γάτος Ζορμπάς να πετάει…βολτάρει πάνω από τα νερά….

Image

Δοκιμάσαμε και εμείς το φρέσκο ψάρι του ανθρώπου του καϊκιού… πεντανόστιμο…φρεσκότατο!

Τί άλλο μπορεί να θέλει κανείς από τη ζωή του το χειμώνα…

Image

Kαλή παρέα και φρέσκο ψάρι!

Ίσως….

Αναφορά στη Γαύδο…

Χρόνια τώρα προσπαθώ να διαβάσω Καζαντζάκη… Θυμάμαι στα χρόνια του γυμνασίου έκανα την πρώτη μου μεγάλη απόπειρα. “Καπετάν Μιχάλης”, σε ένα παλιό αντίτυπο που είχε ο πατέρας μου στο σπίτι.

Δεν τα κατάφερα. Ήμουν πολύ μικρή για να το καταλάβω και να με συνεπάρει. Το παράτησα πολύ νωρίς.

Μόλις τρία χρόνια πριν αισθάνθηκα έτοιμη να προσπαθήσω ξανά. Το ήθελα πολύ να διαβάσω επιτέλους τον Έλληνα λόγιο, που αναστάτωσε τα νερά της πνευματικής και θρησκευτικής ζωής του τόπου, που αμφισβήτησε ελεύθερα και ανοιχτά. Ξεκίνησα από την “Αναφορά στον Γκρέκο”, το τελευταίο του βιβλίο, αυτό που συνοψίζει τη ζωή και το έργο του. Πάντα αγαπούσα να ξεκινάω από το τέλος…

Θυμάμαι εκείνο το καλοκαίρι τον κουβάλησα μαζί μου στη Γαύδο, στην Κρήτη, στα πάτρια εδάφη του. Θα διάβαζα την “Αναφορά” κάτω από τον καλοκαιρινό Κρητικό ήλιο, στο νοτιότερο και πιο παραδείσιο κομμάτι της Ελλάδας. Με θυμάμαι επάνω στην αιώρα, κάτω από τον ίσκιο των δέντρων, σχεδόν γυμνή να κρατάω τον Καζαντζάκη στα χέρια μου και να προσπαθώ να τον ακολουθήσω από σελίδα σε σελίδα, από τον Χάνδακα στο μεγάλο του ταξίδι στο Άγιο Όρος, στην αγωνία του να δώσει απάντηση σε άλυτα μεταφυσικά ερωτήματα…

Αδύνατον. Ήταν αδύνατο. Βρισκόμουν στον παράδεισο και ήμουν ευτυχισμένη. Δεν ήθελα να βρίσκομαι πουθενά αλλού. Όλες οι απαντήσεις ήταν εκεί μπροστά μου. Στο περπάτημα επάνω στη λευκή αμμουδιά, στο ξάπλωμα κάτω από τα αστέρια το βράδυ, στα χωρίς ενοχές γυμνά κορμιά γύρω μου, στο χρόνο που κυλούσε αργά, στις παρέες με αφορμή το φαγητό (και τί φαγητό!), στις κουβέντες, στο διαρκώς εναλλασσόμενο τοπίο…γη, ουρανός, θάλασσα…και ο άνθρωπος με τα απολύτως απαραίτητα μόνο…

Image

Ο Καζαντζάκης θα περίμενε για τρία ακόμα χρόνια…

για να διαβαστεί μέσα σε τρεις εβδομάδες..

Τον αγάπησα. Άξιζε την αναμονή με το παραπάνω. Ήταν τώρα η κατάλληλη στιγμή.