Αναφορά στη Γαύδο…

Χρόνια τώρα προσπαθώ να διαβάσω Καζαντζάκη… Θυμάμαι στα χρόνια του γυμνασίου έκανα την πρώτη μου μεγάλη απόπειρα. “Καπετάν Μιχάλης”, σε ένα παλιό αντίτυπο που είχε ο πατέρας μου στο σπίτι.

Δεν τα κατάφερα. Ήμουν πολύ μικρή για να το καταλάβω και να με συνεπάρει. Το παράτησα πολύ νωρίς.

Μόλις τρία χρόνια πριν αισθάνθηκα έτοιμη να προσπαθήσω ξανά. Το ήθελα πολύ να διαβάσω επιτέλους τον Έλληνα λόγιο, που αναστάτωσε τα νερά της πνευματικής και θρησκευτικής ζωής του τόπου, που αμφισβήτησε ελεύθερα και ανοιχτά. Ξεκίνησα από την “Αναφορά στον Γκρέκο”, το τελευταίο του βιβλίο, αυτό που συνοψίζει τη ζωή και το έργο του. Πάντα αγαπούσα να ξεκινάω από το τέλος…

Θυμάμαι εκείνο το καλοκαίρι τον κουβάλησα μαζί μου στη Γαύδο, στην Κρήτη, στα πάτρια εδάφη του. Θα διάβαζα την “Αναφορά” κάτω από τον καλοκαιρινό Κρητικό ήλιο, στο νοτιότερο και πιο παραδείσιο κομμάτι της Ελλάδας. Με θυμάμαι επάνω στην αιώρα, κάτω από τον ίσκιο των δέντρων, σχεδόν γυμνή να κρατάω τον Καζαντζάκη στα χέρια μου και να προσπαθώ να τον ακολουθήσω από σελίδα σε σελίδα, από τον Χάνδακα στο μεγάλο του ταξίδι στο Άγιο Όρος, στην αγωνία του να δώσει απάντηση σε άλυτα μεταφυσικά ερωτήματα…

Αδύνατον. Ήταν αδύνατο. Βρισκόμουν στον παράδεισο και ήμουν ευτυχισμένη. Δεν ήθελα να βρίσκομαι πουθενά αλλού. Όλες οι απαντήσεις ήταν εκεί μπροστά μου. Στο περπάτημα επάνω στη λευκή αμμουδιά, στο ξάπλωμα κάτω από τα αστέρια το βράδυ, στα χωρίς ενοχές γυμνά κορμιά γύρω μου, στο χρόνο που κυλούσε αργά, στις παρέες με αφορμή το φαγητό (και τί φαγητό!), στις κουβέντες, στο διαρκώς εναλλασσόμενο τοπίο…γη, ουρανός, θάλασσα…και ο άνθρωπος με τα απολύτως απαραίτητα μόνο…

Image

Ο Καζαντζάκης θα περίμενε για τρία ακόμα χρόνια…

για να διαβαστεί μέσα σε τρεις εβδομάδες..

Τον αγάπησα. Άξιζε την αναμονή με το παραπάνω. Ήταν τώρα η κατάλληλη στιγμή.